THE CLINIC OF PREVENTION AND TREATMENT OF OBESITY

AND MESOTHERAPY

MOHAMMAD HASHEMI MD MPH

.
Text Box: درباره چاقی و اضافه وزن بیشتر بدانیم

گفتار های این بخش منطبق بر آخرین دستاوردهای علمی و به نقل از مراجع و کتب علوم تغذیه و پزشکی میباشد.
Text Box: مکانیسم و عوامل پدید آورنده چاقی - عوامل بوجود آورنده چـــاقــی - مکانیسم پیدایش چاقی بقیه مطلب Text Box: تعریف چاقی و اضافه وزن فزايش وزن و چربي بدن را كه در اثر عوامل محيطي و مساعد بودن ساختمان ژنتيك فرد ايجاد مي‌شود، چاقي مي‌گويند. افزايش وزن و چاقي را مي‌توان با استفاده از جدول‌هاي ... بقیه مطلب Text Box: اصول رژیم درمانی چاقی در سه مرحله كنترل مي شود: در اولين مرحله، فرد چاق در مورد کارهايی که لازمست انجام شود و تصور می کند برايش قابل انجام است با مشورت متخصص تغذيه تصميم گيری می کند. بقیه مطلب Text Box: عوامل مساعد كننده بروز چاقي درجامعه ايراني، خطرات و هزینه های ناشی از چاقی مهمترین عوامل مستعد کننده بروز چاقی در جامعه ایرانی عبارتند از ... بقیه مطلب Text Box: عوامل زمينه ساز چاقی چاقي در همه جوامع و در هر زماني سلامتي كوتاه مدت و بلندمدت مردم را تهديد مي‌كند عوامل اجتماعي زمينه ساز چاقی پس از جنگ جهاني دوم و حاكم شدن آرامش نسبي در جهان، تغييرات سريع اقتصادي، رفاه نسبي ايجاد كرد كه اين تغييرات دگرگوني‌هايي را را در شيوه زندگي مردم ايجاد كرده و شيوع مصرف گرايي را موجب گرديده است. الگوهاي غذايي نيز به واسطه صنعتي شدن جوامع دچار دگرگوني شده‌اند. در چنددهه اخير در كشورمان تخصيص يارانه‌هاي غيرهدفمند به محصولات غذايي چون برنج، روغن، شكر و ديگر درشت‌مغذي‌ها، ضمن برهم زدن الگوهاي غذايي سنتي، شيوع چاقي را به دنبال داشته است. در ميان نوجوانان از يك طرف مصرف بيش از حد غذاهاي آسان دسترس (fast foods) محصولات غذايي فزاينده شده و سرشاز از انرژي به طور نگران‌كننده‌اي فراگير شده است. از طرف ديگر به دنبال استفاده روزافزون از كامپيوتر و نشستن طولاني مدت و تماشاي برنامه‌هاي تلويزيوني و ماهواره‌اي و همچنين رفت و آمد با وسايل نقليه، از ميزان فعاليت‌هاي بدني به شدت كاسته شده است. تماشاي تلویزيون و استفاده بيش از حد از كامپيوتر به دلايل زير موجب افزايش خطر بروز چاقي است: - عدم تحرك و كاهش فعاليت جسمي - افزايش دريافت انرژي به علت مصرف تنقلات در حين تماشاي تلويزيون - مصرف غذاي بيشتر به دليل تماشاي تلويزيون در زمان مصرف غذا - كاهش دريافت گروههاي غذايي مناسب مانند ميوه‌ها و سبزيها - گرايش به هله هوله‌ها تحت تاثير تبليغات اغواكننده در لابه‌لاي برنامه‌هاي عامه پسند و پرطرفدار آمار موجود نشان مي‌دهند كه بطور متوسط هر كودكي كه به سن نوجواني مي‌رسد، تقريباً در حدود صدهزار تبليغ مواد غذايي از طريق تلويزيون و مجلات مي‌بيند كه اغلب اين تبليغات به معرفي محصولات غذايي مي‌پردازند كه سرشار از چربي‌ها و كربوهيدراتهاي ساده هستند. اين مسئله باعث شده تا انتخاب‌هاي غذايي تحت تاثير بمبارانهاي تبليغاتي تغيير كند و اراده و ذائقه مردم به طرف توليدات صنعتي كه به رغم ظاهري فريبنده ظاهراً‌از لحاظ تغذيه‌اي بي‌ارزشند سوق داده شود. توجه به اين نكته جالب است كه در بيشتر مناطق شهري جوامع آسيايي در حال توسعه، تراكم فروشگاههاي مواد غذايي حاضري بسيار بالاست به طوري كه تراكم فروشگاههاي مك دونالد در كشورهاي جنوب شرق آسيا از خود ايالات متحده بيشتر است. يكي ديگر از اصلي‌ترين دلايل گسترش شيوع چاقي، تغييرات در الگوهاي غذايي است. عمده‌ترين اين تغييرات عبارتند از: - بزرگ و بزرگتر شدن پرس‌هاي غذايي حاضري - عدم رغبت به مصرف غذاهاي سنتي - مصرف غذاهاي پرچرب و پرانرژي كه ظاهري جذاب دارند ولي فاقد كيفيت و مواد مغذي لازم مي‌باشند. - مصرف تنقلات و ميان وعده‌هاي پرانرژي - افزايش مصرف انواع نوشابه‌هاي سرشار از قند - كاهش مصرف فيبر به علت عدم وجود ميل و رغبت به صرف سبزيجات خام و پخته، حبوبات و فراورده‌هاي غلات حاوي فيبر - افزايش استرس‌هاي روزمره و اضطراب و ترس دائمي كه مي‌تواند پرخوري و ريزه‌خواري را در پي داشته باشد. - مصرف بيش از حد كيك‌ها، بستني‌هاي خامه‌اي، شكلات‌ها و شيريني‌ها و ديگر مواد غذايي كه گلوكز بالايي دارند به جاي ميوه‌جات، با تغييرات هورموني كه ايجاد مي‌كنند، باعث افزايش اشتها مي‌شوند. فاكتور سن نيز يكي از عوامل بروز چاقي است. بدين ترتيب كه در قبال هر 10 سال افزايش سن، نياز به انرژي 5% كاهش مي‌يابد و عدم توجه به اين مسئله مي‌تواند دريافت بيش از نياز انرژي را به دنبال داشته و در نتيجه به چاقي منجر شود. از ديگر عوامل اجتماعي زمينه ساز بروز چاقي كاهش فعاليت بدني و ورزش است. جالب است بدانيد هر ساعت فعاليت جسمي شديد به ميزان 10 درصد از بروز چاقي‌ها جلوگيري مي‌كند اما در مقابل، هر ساعت تماشاي تلويزيون 12 درصد احتمال بروز چاقي را افزايش مي‌دهد. در اكثر جوامع آسيايي مقدار هزينه‌هايي كه صرف ورزش مي‌شود، سهم بسيار ناچيزي از سبد هزينه‌هاي خانوار را به خود اختصاص مي‌دهد. به علاوه اينكه در اين جوامع به طور سنتي درس خواندن نسبت به فعاليت فيزيكي از ارجحيت بيشتري برخوردار است. به طور معمول ديده مي‌شود كه خانواده‌ها باورهاي غلطي در قبال نقش مواد قندي و شيريني‌ها در افزايش تمركز ذهني و قدرت يادگيري فرزندانشان به خصوص در زمان امتحانات و كنكور دارند. از سوي ديگر فضاهاي مختص ورزش در اكثر جوامع در حال توسعه، به دليل نرخ بالاي رشد جمعيت بسيار پايين است. و نهايتاً اينكه كاهش سطح فعاليت، افزايش بروز چاقي در جوامع در حال توسعه‌اي چون ايران را به دنبال داشته است. يكي ديگر از عوامل اجتماعي زمينه ساز بروز چاقي، نقش والدين در پيدايش چاقي در نزد فرزندان آنهاست. نحوه نگرش والدين به سلامت كودكان خود و همچنين چگونگي پرورش ذائقه و الگوهاي رفتاري كودكان به گونه‌اي بوده است كه بروز چاقي را در ميان كودكان افزايش داده است. اهم تصورات نادرست كه منجر به چاقي كودكان مي‌شوند به قرار زير هستند: - از همان ابتداي كودكي نيز بكارگيري الگوهاي ناصحيح غذايي توسط خانواده ذائقه كودك را به گونه‌اي تغيير داده است كه تمايل به خوردن غذاهاي پرچرب و شيرين در وي افزايش يافته است. - از ديدگاه سنتي نيز كودكاني كه چاق ترند، سالم تر تلقي مي‌شوند، از اين رو ديده مي‌شود كه خانواده‌ها به مصرف انواع داروها، ويتامين‌ها و مواد اشتها آور براي فرزند خود روي مي‌آورند. - عدم برخورداري از توجه عاطفي از طرف والدين، كودك را به سمت پرخوري سوق مي‌دهد. در مجموع ساير فاكتورهاي رفتاري زمينه ساز بروز چاقي در جامعه عبارتند از: - عدم آگاهي مردم از مكانيسم‌هاي چاقي و لاغري و تصور غلط از مصرف انرژي تحت تاثير فعاليت‌هاي بدني و ورزشهاي مختلف و بي اطلاعي از مقدار انرژي دريافتي خود از طريق مصرف غذاهاي مختلف - بي‌اهميت و ناچيز انگاشتن انرژي دريافتي از محل ناخنك زدنها و ريزه‌خواريهاي مداوم - عدم مقاومت و توانايي نه گفتن در قبال تعارفات دوستان و ميهمان نوازي‌ها - افزايش دفعات غذا خوردن درخارج منزل و استفاده از غذاهاي پرچرب و سسهاي پرانرژي - عدم توانايي در كنترل غذا خوردن با وجود بروز احساس سيري در ميهماني‌ها و رستوران‌ها - خوردن غذاهاي باقي مانده و يا شيريني و شكلات‌هاي ميل نشده توسط كودكان از طرف والدين جالب است بدانيد چاق بودن والدين نيز زمينه ساز بروز چاقي فرزندان آنها در دوران بزرگسالي است بدين ترتيب كه چاقي يكي از والدين، احتمال چاقي فرزندان آنها را در بزرگسالي 50-41 درصد افزايش داده و چاقي هر دوي آنها اين احتمال را به 88-66 درصد افزايش خواهد داد. Text Box: کلینیک پیشگیری و درمان چاقی و مزوتراپی دکتر محمد هاشمی